Eyüp Sultan Camii: Tarihi, Önemi ve Daha Fazlası

İstanbul, kültürel ve tarihi açıdan büyük önem taşıyan pek çok gezilecek yeriyle öne çıkan bir şehirdir. Burada inanılmaz mekânları ziyaret edebilir ve tarih hakkında çok şey öğrenebilirsiniz. Turist olarak İstanbul’a gelip tarih hakkında yeni şeyler öğrenmemek neredeyse imkânsızdır. İstanbul’un tarihini koruyan en önemli mekânlardan biri de camilerdir. Sultanahmet Camii’nden Süleymaniye Camii’ne kadar İstanbul’da ziyaret edilebilecek pek çok cami bulunmaktadır. Bu mekânlar hem tarihe tanıklık etmenizi hem de muhteşem bir mimariyi yakından görmenizi sağlar. Eyüp Sultan Camii de bu özel yapılardan biridir ve bu yazıda onu ayrıntılı biçimde ele alacağız.

Eyüp Sultan Camii’nin Tarihi

Bilindiği üzere Fatih Sultan Mehmet, Konstantinopolis’i 1453’te fethetti. Fethinden beş yıl sonra, 1458’de Fatih Sultan Mehmet bu caminin inşaatını emretti. İnşaatın ardından cami, binlerce ziyaretçiyle büyük önem kazanan bir ibadethane hâline geldi. Ancak cami her dönemde bugünkü iyi durumunda değildi. 18. yüzyılda oldukça kötü bir duruma düştü. Bu nedenle III. Selim, camiyi bu kötü durumdan kurtarmak için minarelerin yenilenmesini emretti.

19. yüzyılda ise II. Mahmut, minarelerden birinde bazı restorasyon çalışmaları yaptırdı. Ne var ki bu yenilemeler, III. Selim döneminde gerçekleştirilenlerle kıyaslandığında oldukça küçük kaldı; zira Selim’in restorasyon çalışmalarının ardından cami zaten çok iyi bir duruma kavuşmuştu.

Caminin mimarı konusunda bugün hâlâ kesin bir bilgiye ulaşılamamıştır. Ancak bazı araştırmacılar, bu olağanüstü yapının birden fazla mimar tarafından şekillendirildiğini öne sürmektedir. Osmanlılar camiyi farklı dönemlerde restore ettiğinden, yapı üzerinde birbirinden farklı mimari üslupları gözlemlemek mümkündür.

Bu Caminin Kültürel ve Tarihi Önemi

Bu mekân hem Türkiye’deki hem de dünyadaki Müslümanlar için son derece önemlidir. Konstantinopolis’in fethinin ardından inşa edilen ilk camidir. Ayrıca İslam’da çok önemli bir yere sahip olan Eyüp Sultan’ın türbesi de bu camidedir.

Caminin bu önemi nedeniyle pek çok Osmanlı padişahının cülus töreni burada başlatılmıştır. Törende esas olarak dua edilmiş ve törensel bir kılıç kuşanma merasimi düzenlenmiştir. Eyüp Sultan’ın yanı sıra çevresinde pek çok önemli tarihi şahsiyetin de mezarı bulunmaktadır.

Son olarak, Hz. Muhammed’in ayak izine ait olduğuna inanılan bir eser de bu camide muhafaza edilmektedir. Tüm bu nedenlerle Eyüp Sultan Camii, kültürel, dinî ve tarihî açıdan büyük bir öneme sahiptir.

Eyüp Sultan Camii’ndeki Türbe Kime Aittir?

G.dallorto, DSC04789 Istanbul - Türbe di Eyüp - Foto G. Dall’Orto 30-5-2006, CC BY-SA 2.5

Caminin dış avlusunda, Ebu Eyyüb el-Ensarî’ye (Eyüp Sultan) ait bir türbe bulunmaktadır. Eyyüb el-Ensarî, İslam dünyası için son derece önemli bir şahsiyettir. Hz. Muhammed’i bizzat tanımıştır. Eyüp Sultan, İslam’ı kabul eden ilk kişilerden biriydi; eşiyle birlikte 622’deki Hicret’in ardından Müslüman oldu. Hz. Muhammed’e ve onun davasına koşulsuz inandı; onu korumak için her şeyi göze aldı. Nitekim Hz. Muhammed, Hicret’in ardından Medine’ye geldiğinde onun yanında kaldı. Bunun yanı sıra Hz. Muhammed’e gelen vahiylerin derlenmesine yardımcı olan kâtipler arasında da yer aldı. Bedir ve Uhud başta olmak üzere Hz. Muhammed’in pek çok savaşında onun yanında savaştı.

Sağlıklı olan her Müslümanın Hz. Muhammed’in seferlerine katılması gerektiğine inanan Eyyüb el-Ensarî, ölümüne dek onun yanında savaşmaya devam etti. Bizans İmparatorluğu ile Emevî Halifeliği arasındaki savaşlarda hayatını kaybetti. Bu savaşta Araplar Konstantinopolis’i ilk kez kuşatmaya çalıştı ve başarısız oldu. Bu nedenle insanlar onun mezarının İstanbul’da olduğuna inanıyordu. Fatih Sultan Mehmet şehri fethettikten sonra bir cami inşa etmek istedi. Hocası Akşemseddin ise onu, Eyüp Sultan’ın mezarının olduğuna inandığı yere inşa etmesi için yönlendirdi. Bugün pek çok Müslüman, saygılarını sunmak için bu camii ve türbeyi ziyaret etmektedir.

Eyüp Sultan Camii ve Türbesi Açılış Saatleri, Nasıl Gidilir, Ziyaret

Eyüp Sultan Camii’ni haftanın her günü, istediğiniz zaman ziyaret edebilirsiniz. Aktif bir cami olduğundan 7/24 açıktır. Türbeyi ziyaret etmek isterseniz bunu haftanın her günü 09.30 - 16.00 saatleri arasında yapabilirsiniz. Eyüp Sultan Camii, İstanbul’un Eyüpsultan ilçesinde yer almaktadır.

İstanbul’daki çeşitli ulaşım seçeneklerinden yararlanarak oraya ulaşabilirsiniz. Örneğin, bulunduğunuz konuma göre farklı otobüs hatlarını kullanabilirsiniz. Ayrıca metrobüs veya minibüsle de bu camiye ulaşmanız mümkündür.

Öne Çıkan Görsel Atıf

Freedom’s Falcon, Eyüp Sultan Mosque 69, CC BY-SA 3.0