Yoğurtlu Türk Yemekleri: Mantıdan Alinazike 6 Klasik

Yoğurt, Türk mutfağının en sessiz ama en vazgeçilmez malzemelerinden biri. Kahvaltı sofrasında tek başına da yenir, ama asıl marifeti yemeğin içine girince ortaya çıkıyor: bir köftenin altına serilen sarımsaklı yoğurt, sıcak çorbaya verdiği o hafif ekşilik, ya da mantının üzerinde eriyen kıvam. Bu yazıda yoğurdun başrolde olduğu altı klasik yemeği topladım, çorbalardan tatlıya kadar. Mutfağa girmeyi sevenler için kısa notlar da var.

Yoğurdu Türk Mutfağında Bu Kadar Yaygın Yapan Ne?

Yoğurt çok yönlü olduğu için sofranın her yerinde karşınıza çıkıyor: mezede, salatada, ana yemekte, çorbada, hatta tatlıda. Aynı malzeme bir yerde serinletici bir garnitüre, başka bir yerde sıcacık bir çorbaya dönüşebiliyor. Aşağıdaki altı örnek, bu aralığın iyi bir kesiti: yoğurt çorbası, cacık, revani, havuçlu tarator, alinazik ve mantı.

Yoğurt Çorbası

Yoğurt çorbası, en sade haliyle yoğurt, un, tuz, yumurta sarısı ve kuru naneyle yapılır. Kuru nanenin tereyağında kavrulup üzerine gezdirilmesi çorbaya o tanıdık kokuyu verir. Köfteli ya da nohutlu çeşitleri de yaygındır; nohut eklenince çorba tek başına doyurucu bir öğüne dönüşür. Yoğurdun yemekteki halini ilk kez denemek isteyenler için iyi bir başlangıç.

Cacık

Cacık, sofranın en pratik yardımcısı. Yoğurt, salatalık, sarımsak, kuru nane ve tuzdan oluşur; bazıları sulandırıp kaşıkla içilen bir kıvamda yapar. Köftenin, ızgara tavuğun ve özellikle yağlı et yemeklerinin yanında dengeyi kuran o serin tat. Yazın buz gibi bir kase cacık, ağır bir öğünü hafifletmenin en kolay yolu.

Revani

Yoğurt tatlıda da iş görür. Revani, irmik, un, şeker, yumurta ve yoğurtla yapılan, piştikten sonra şerbetle ıslatılan bir tatlı. Doğru yapıldığında hem nemli hem hafif olur, şerbeti emer ama ağırlaşmaz. Yemekten sonra çayla birlikte küçük bir dilim, klasik bir kapanış.

Havuçlu Tarator

Tarator, Türk meze kültürünün sade ama doyurucu üyelerinden. Havuçlu versiyonu rendelenmiş havuç, sarımsak, yoğurt ve bir tutam tuzla hazırlanır; bazı tarifler ceviz ya da zeytinyağı da ekler. Rakı sofrasında ya da ana yemeğin yanında küçük bir kase olarak güzel durur. Hazırlaması dakikalar sürer, bu yüzden ev sofralarının da gediklisidir.

Alinazik

Alinazik, Gaziantep mutfağından gelen, közlenmiş patlıcanın sarımsaklı yoğurtla ezilip üzerine tereyağında kavrulmuş kıyma ya da kuşbaşı etin konduğu bir yemek. Patlıcanın dumanlı tadı, yoğurdun ekşiliği ve etin yağı bir arada çalışır. Ana yemek olarak tek başına yeterli, yanına pilav ya da ekmek koymak yeterli.

Mantı

Mantı, ince açılmış hamurun içine baharatlı kıyma konup minik kareler halinde kapatılan bir hamur yemeği. Haşlandıktan sonra üzerine bol sarımsaklı yoğurt ve tereyağında kavrulmuş salça sosu gezdirilir, çoğu zaman pul biber ve nane de eklenir. Kayseri mantısı en bilinen çeşidi; tane büyüklüğü ev be ev değişir. Hamur işini sevenler için denenmesi gereken bir klasik.

Son Söz

Yoğurt, aynı kavanozdan çıkıp çorbaya, mezeye, ana yemeğe ve tatlıya gidebilen ender malzemelerden. Protein ve kalsiyum açısından da zengin olduğu için besleyici. Yukarıdaki altı yemek, Türk mutfağında yoğurdun ne kadar farklı role girebildiğini iyi gösteriyor; biriyle başlayıp gerisini zamanla denemek iyi bir plan.