Yıldız Sarayı: Tarihi, Önemi ve Ziyaret Rehberi

İstanbul’u yılın hangi mevsiminde gezerseniz gezin, size gösterecek bir şeyi vardır. Ama bu şehir özellikle tarihle arası iyi olanları memnun eder. Bizans’tan Osmanlı’ya kadar pek çok medeniyetin merkezi olmuş bir yerden bahsediyoruz. İstanbul’da gezilebilecek saray da az değil: Topkapı ve Dolmabahçe en çok bilinenler. Bu yazıda ise Beşiktaş sırtlarındaki, biraz gölgede kalmış ama tarihi en az diğerleri kadar yoğun olan Yıldız Sarayı’nı anlatacağım.

Yıldız Sarayı’nın Tarihi

Dosseman, Yildiz Palace and Park 8198, CC BY-SA 4.0

Bir yeri gezmeden önce geçmişini bilmek, o yere bakışınızı baştan değiştirir. Yıldız Sarayı da tam böyle bir yer; binalar kadar arkalarındaki hikaye de görmeye değer. O yüzden işin başından başlayalım.

Sarayın bulunduğu alan uzun süre ağaçlık bir araziydi. I. Ahmed döneminde Osmanlı hanedanına geçti. Bazı padişahlar buraya küçük yapılar yaptırsa da bölge bir süre öne çıkmadı. Dönüm noktası III. Selim’le geldi: ilk yapıların inşasını başlatan oydu. Sultan Selim, 1808’de burayı annesi Mihrişah Sultan için yaptırdı.

Sarayın asıl şekillendiği dönem II. Abdülhamid’le başladı. O dönemde hükümetin merkezi Dolmabahçe Sarayı’ydı. Ancak Abdülhamid, Dolmabahçe’nin denize bu kadar yakın olmasını güvenlik açısından risk gördü; denizden gelebilecek bir saldırıya karşı kendini güvende hissetmiyordu. Bu yüzden yönetim merkezini Yıldız’a taşımaya karar verdi ve genişletme işini ünlü İtalyan mimar Raimondo D’Aronco‘ya verdi. İnşaat birkaç yıl sürdü ve 1880’de tamamlandı.

Saray sadece bir ikametgah değildi, mahkeme olarak da kullanıldı. 1882’de iki önemli devlet görevlisinin idam kararı burada alındı. II. Abdülhamid’in 1909’da tahttan indirilmesinin ardından öfkeli bir kalabalık saraya saldırıp yağmaladı. Osmanlı’nın sona ermesiyle Yıldız Sarayı kısa süre kumarhane, sonra da misafirhane olarak kullanıldı. Bugün ise ziyarete açık bir müze.

Yıldız Sarayı’nın Önemi

Dosseman, Yildiz Palace and Park 8208, CC BY-SA 4.0

İstanbul’da gezilecek tarihi yapı çeşitliliği geniş. Rumeli Hisarı gibi kalelerden Yerebatan Sarnıcı gibi yüzyıllar öncesine uzanan yapılara kadar her dönemden örnek bulunuyor. Bu yerlerin değeri sadece güzelliklerinden değil, bir zamanlar gördükleri işlevlerden de geliyor.

Yıldız Sarayı’nın tarihi ağırlığı, Osmanlı’nın dördüncü yönetim merkezi olmasından geliyor. “Tanzimat” denen reform döneminde önemi zirveye çıktı. Sarayı görmeye gelmek için bir başka neden de mimarisi: geç dönem Osmanlı mimarisinin nasıl bir şey olduğunu yerinde görmek isteyenler için iyi bir adres.

Bu Etkileyici ve Güzel Sarayı Nasıl Ziyaret Edebilirsiniz

Dosseman, Istanbul Yildiz Palace and Park May 2014 8173, CC BY-SA 4.0

Tarihi ilginizi çektiyse İstanbul’a geldiğinizde uğrayabilirsiniz. Bir asırda pek çok farklı işlev gören saray, bugün ziyarete açık bir müze. Saatleri planlamadan önce kontrol etmekte fayda var: kış döneminde (yaklaşık 3 Ekim-14 Nisan) Pazartesi hariç her gün 09.00-17.00 arası, yaz döneminde (yaklaşık 15 Nisan-2 Ekim) ise günde iki saat daha geç kapanıyor. Tarihler ve saatler değişebildiği için gitmeden önce güncel bilgiyi teyit edin.

Saray Beşiktaş’ta ve farklı ulaşım yöntemleriyle kolayca gelinebiliyor: otobüs, metro, dolmuş ve minibüs hepsi seçenek. Giriş ücreti var ama sembolik denecek düzeyde; güncel tutar için ziyaret öncesi bakmanızı öneririm.

Öne Çıkan Görsel Atıfı

User:Darwinek, İstanbul 5716, CC BY-SA 3.0