İstanbul'un Ünlü Köprüsü: Boğaz Köprüleri Hakkında Her Şey

İstanbul, Asya ve Avrupa’yı, yani iki ayrı kıtayı birbirine bağlayan ender şehirlerden biri. Bu iki yakayı buluşturan birden fazla köprü var. Şehrin panoramik fotoğraflarına ya da o meşhur siluetine baktıysanız, gözünüze takılan büyük bir köprü olmuştur ve büyük ihtimalle “İstanbul’un o ünlü köprüsü bu mu acaba?” diye düşünmüşsünüzdür.

Bu yazıda İstanbul’un en bilinen köprüsünü ve şehirdeki diğer önemli köprüleri tarihçeleriyle, rakamlarıyla anlatacağım. İki yakayı ve iki kıtayı birbirine bağlayan bu yapılar, gerçekten de üzerine konuşmaya değer.

İstanbul’un Ünlü Köprüsünün Adı Nedir?

İstanbul’da birçok tanınmış köprü var, dolayısıyla “ünlü köprü” sorusunun tek bir cevabı yok. Boğaz üzerinde üç büyük köprüyü birlikte ele almak gerekiyor. Bunlardan biri 70’li yıllarda inşa edilmiş, ikincisi yaklaşık on beş yıl sonra 80’li yıllarda tamamlanmış, üçüncüsü ise 2010’lu yıllarda yapılan görece yeni bir yapı.

İki yakayı ve iki kıtayı birbirine bağlayan bu köprüler şehrin hem işlevsel hem de simgesel bir parçası. İstanbul deyince akla gelen ikonik görüntülerin başında geliyorlar.

Boğaz Üzerinde Kaç Köprü Var?

İstanbul fotoğraflarına baktığınızda en sık karşılaştığınız yapılar şehrin köprüleri. Ama İstanbul gibi devasa bir şehirde bunların dışında da çok köprü var. Yine de “ünlü köprü” konusunda asıl odaklanmamız gereken yer Boğaz üzerindeki köprüler.

Bugün Boğaz üzerinde üç köprü bulunuyor: Boğaz Köprüsü (15 Temmuz Şehitler Köprüsü ya da Birinci Köprü), Fatih Sultan Mehmet Köprüsü (İkinci Boğaz Köprüsü) ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü (Üçüncü Boğaz Köprüsü).

Ayrıca okuyun: İstanbul’un Ünlü Camileri: 12 Tanınmış Cami

Boğaz Köprüsü (15 Temmuz Şehitler Köprüsü)

İstanbul’un ünlü köprüsünden söz ederken resmi adıyla 15 Temmuz Şehitler Köprüsü olan Boğaz Köprüsü’nü atlamak olmaz. Üç köprü içinde en eskisi olan bu yapı 1970-1973 yılları arasında inşa edildi, bu yüzden Birinci Köprü olarak da anılıyor.

Avrupa yakasındaki Ortaköy ile Anadolu yakasındaki Beylerbeyi’ni birbirine bağlıyor. İkonik görünümünün yanında onu bu kadar önemli kılan en büyük etken, Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan köprülerden biri olması. Toplam uzunluğu 1.560 metre, genişliği 33,40 metre; yani gerçekten büyük bir yapı.

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü

İkinci sıraya Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nü koyabiliriz. 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden sonra yapıldığı için İkinci Boğaz Köprüsü olarak da biliniyor.

Toplam uzunluğu 1.510 metre ile Boğaz Köprüsü’nden biraz daha kısa olsa da, 1.090 metrelik orta açıklığıyla ondan daha uzun bir açıklığa sahip. 39 metre genişliğiyle de Boğaz Köprüsü’nden geniş. İnşaatı 1986’da başlayıp 1988’de tamamlandı. Hisarüstü ile Kavacık bölgelerini bağlayan köprü, tıpkı Boğaz Köprüsü gibi bir asma köprü.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü

Boğaz üzerindeki son köprü, adını Osmanlı sultanlarından alan Yavuz Sultan Selim Köprüsü. Sarıyer’deki Garipçe ile Beykoz’daki Poyrazköy’ü birbirine bağlıyor.

Boğaz’daki üçüncü köprü olduğu için Üçüncü Boğaz Köprüsü olarak da geçiyor. Toplam uzunluğu 2.164 metre, genişliği 58,4 metre, kuleleri ise yaklaşık 322 metre yüksekliğinde; bu rakamlarıyla devasa bir yapı. İnşaatı 2013’te başladı, 2016’da tamamlandı, yani diğer ikisine göre oldukça yeni.

İstanbul’daki Diğer Bazı Köprüler

Boğaz üzerindeki bu üç köprü İstanbul’un ünlü köprü örneklerinin başında geliyor. Ama şehirdeki tek köprüler değiller. İstanbul gibi büyük bir şehirde çok sayıda köprü var ve bunların bir kısmı oldukça tanınmış.

Bahsettiklerimizin dışında Galata Köprüsü ve Haliç Metro Köprüsü de şehrin önemli köprüleri arasında. Haliç Metro Köprüsü, 2009-2014 yılları arasında inşa edilen ve Küçükpazar ile Karaköy bölgelerini bağlayan bir köprü. Galata Köprüsü’ne ise birazdan ayrı bir başlıkta değineceğim.

İlgili yazı: 8 İstanbul Ünlü Yeri (+ Sık Sorulan Sorular)

Boğaz Üzerindeki En Eski Köprü Hangisi?

Boğaz’daki üç köprü içinde en eskisi hangisi diye merak ediyorsanız: 70’li yıllarda inşa edilen 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Boğaz üzerindeki en eski köprü. Fatih Sultan Mehmet Köprüsü 80’li yıllarda, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ise 2010’larda tamamlandı. Yani İkinci Köprü birinciye yakın bir dönemde, üçüncüsü ise epey sonra yapıldı.

Galata Köprüsü Neden Bu Kadar Ünlü?

İstanbul’un en bilinen köprülerinden biri de Galata Köprüsü. Peki neden bu kadar ünlü? Çünkü şehrin en hareketli noktalarını birbirine bağlıyor ve İstanbul’un en karakteristik görüntülerinden birini sunuyor. Fatih’teki Eminönü ile Beyoğlu’ndaki Karaköy’ü birbirine bağlayan köprü, üzerinde balık tutan onlarca kişi, alt katındaki balık restoranları ve arka plandaki cami siluetiyle başlı başına bir İstanbul klasiği.

Boğaz Köprüsü’nün Üzerinde Yürünebilir mi?

Boğaz Köprüsü’ne hayransanız üzerinde yürümenin mümkün olup olmadığını merak ediyor olabilirsiniz. Köprü normal şartlarda yaya geçişine kapalı, sadece özel organizasyonlar (örneğin maraton gibi etkinlikler) sırasında belirli koşullarda yayalara açılıyor.

Boğaz Köprüsü’nün Önemi Nedir?

Boğaz Köprüsü’nü İstanbul’un ünlü köprüsü yapan birkaç sebep var. Her şeyden önce iki kıtayı birbirine bağlıyor. Ayrıca Boğaz üzerindeki en eski köprü. Bunlara ek olarak büyük ve ikonik görünümüyle şehrin sembollerinden biri haline gelmiş durumda.

Diğer Köprülerin Önemi Nedir?

Boğaz üzerindeki diğer köprüler de Boğaz Köprüsü ile benzer özellikler taşıyor: iki kıtayı birleştiriyorlar ve dikkat çekici yapılar. Bunun ötesinde her biri kendi pratik işlevi ve görünümüyle şehrin ulaşımında ve siluetinde ayrı bir yere sahip.

İstanbul’un Ünlü Köprüsü Neyi Birbirine Bağlar?

Bunun cevabı hangi köprüden bahsettiğinize göre değişiyor. Örneğin Galata Köprüsü yalnızca şehrin iki ayrı bölgesini bağlarken, Boğaz Köprüsü İstanbul’un Anadolu ve Avrupa yakalarını, dolayısıyla Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlıyor. Fatih Sultan Mehmet ve Yavuz Sultan Selim köprüleri için de aynısı geçerli.

Türkiye’de Golden Gate Köprüsü’ne Benzeyen Köprü Hangisi?

İki kara parçasını birleştirme işleviyle köprüler dünyanın her yerinde tanınan yapılar ve bunların başında San Francisco’daki Golden Gate Köprüsü geliyor. Türkiye’de buna en çok benzetilen köprü ise Boğaz Köprüsü. Görünüm olarak bir akrabalık var; ancak uzunluk, yükseklik gibi teknik özellikler açısından ikisi birbirinden oldukça farklı.

İki Yakayı ve İki Kıtayı Bağlayan Köprüler

İstanbul’da şehrin uzak noktalarını bağlayan çok sayıda köprü var ve bunların bir kısmı iki kıtayı birleştiriyor. Boğaz üzerindeki üç köprü, Asya ile Avrupa arasında gerçek birer bağ kurdukları için ayrıca anlamlı. Bunun yanında bu görkemli yapılar, şehrin ikonik ve önemli bir parçası olmaya devam ediyor.

Son Söz

Fotoğraflarda gördüğünüz o İstanbul köprüsünü merak ediyorduysanız, gördüğünüz gibi tek bir cevap yok: Boğaz Köprüsü’nden Galata Köprüsü’ne kadar birçok köprü bu unvanı hak ediyor. Bir dahaki gelişinizde bu köprülerden birinin yakınında durup manzaraya bakın; iki kıtanın birbirine kavuştuğu bu noktaların neden bu kadar ikonik olduğunu daha iyi anlayacaksınız.