İstanbul'da Lezzet Turu - En İyi Yiyecek ve İçecekler

İstanbul’da yürüyerek ve toplu taşımayla (vapur, metro, otobüs) çıkılan bir lezzet turu, şehri tanımanın en keyifli yollarından biri. Türk mutfağına ve İstanbul’un yemek geleneğine biraz olsun yakınlaşmak isteyen herkes için bu rehberi hazırladım. Gelin, şehrin en bilinen tatlarını ve nerede, nasıl yendiklerini birlikte gözden geçirelim.

Türk gastronomisi dünyanın en zenginlerinden biri. Türk, Rum, Ermeni, Yahudi, Arap, Rus, Kürt ve Kafkas mutfaklarının iç içe geçtiği bir geçmiş var burada. Asya, Ortadoğu ve Akdeniz aromaları bir araya gelince ortaya hem çeşitli hem de kendine has bir mutfak çıkıyor.

İstanbul’da mutlaka tadılması gereken yemekler

Bazı Türk lezzetlerinin tarifini önceden duymak sizi tereddüde düşürebilir. Ama herkes ne yediğini düşünerek yeseydi kokoreç bu kadar sevilmezdi. O yüzden tavsiyem basit: fazla düşünmeden tadın, gerçek lezzeti ancak o zaman anlarsınız.

Pastırma: Zenginlerin sucuğu da denir. Baharatlı sığır etinin preslenip kurutulmasıyla yapılan bu lezzet, kuru olarak da pişmiş olarak da yenebilir. Adı, “bastırmak” fiilinden geliyor.

Midye dolma: Kaçırılmaması gereken bir sokak lezzeti. İçi pirinç ve baharatlarla doldurulan midyenin üzerine limon sıkılır ve tek tek afiyetle yenir. İstanbul sokaklarının vazgeçilmezi.

İskender: Her ortamda yenebilecek tipik Türk yemeklerinden. Döner, domates sosu, eritilmiş tereyağı, yoğurt ve ekmekle servis edilir. Diyettekiler için pek uygun değil ama bir kez tatmaya kesinlikle değer. (Memleketi Bursa olsa da İstanbul’da iyi yapan çok yer var.)

Pide: Peynirli, kıymalı, kuşbaşılı, yumurtalı gibi çeşit çeşit yapılan, ince hamurlu bir Türk klasiği. İç harcını zevkinize göre değiştirebileceğiniz, doyurucu bir lezzet.

Çiğ köfte: Türk, Ermeni ve Kürt mutfaklarının ortak mirası. Bugün İstanbul’da satılanların büyük çoğunluğu etsiz, bulgur bazlı. Akıllıca harmanlanmış baharatlar sayesinde lezzeti yoğun; nar ekşisi ve limonla, marul yaprağına sarılarak yenir.

İçli köfte: Bulgurdan yapılan kabuğun içine kıyma ve baharat doldurulup kızartılan, Levant ve Türk mutfağına ait bir lezzet. İlk ısırıkta içindeki harç sürpriz gibi gelir.

Lahmacun: Halkın çok sevdiği bir lezzet. Hem ayaküstü hem de sofrada yenir. İnce, hafif ve çıtır hamurun üzerine kıyma, domates, soğan, maydanoz ve baharatlar yayılır; içindeki otlar ona kendine has tadını verir.

Patlıcan, biber ve kabak dolması: Türk aile sofralarının klasiği. Sebzelerin içine kıyma (veya zeytinyağlı versiyonunda pirinç), baharat doldurulup pişirilen, rengarenk bir meze ve ana yemek.

Kokoreç: Şişe sarılıp ızgarada pişirilen, kimyon, pul biber ve kekikle tatlandırılmış kuzu bağırsağı. Genellikle hafif kızartılmış ekmek arasında servis edilir; baharatlar güçlü tadı dengeler. Sokak lezzetleri arasında en cesur ama en sadık hayran kitlesi olanlardan.

Tatlılar

Türk dondurması (maraş): Farklı çeşitleriyle (sade, antep fıstıklı) kendine özgü bir tatlı. Gerçek maraş dondurması, yalnızca Türkiye’de yetişen yabani orkide kökünden yapılan salep sayesinde o ünlü esnek, çekildikçe uzayan kıvamını kazanır.

Baklava: Saraydan kalma bu tatlının hamuru sigara kağıdı kadar ince açılır; bu yüzden hazırlaması ustalık ister ve genellikle en deneyimli pastacılara bırakılır. Antep fıstığından cevizine kadar çeşit çeşit yapılır.

Kadayıf: “Melek saçı” da denen ince tel hamur. Tatlı versiyonu kuru meyvelerle doldurulur; ancak künefede olduğu gibi peynirle de servis edilebilir.

Şekerpare: Hamur toplarının şekerli şuruba batırılmasıyla yapılan, üzeri fındık, antep fıstığı ya da cevizle süslenen sevilen bir tatlı.

İçecekler

Ayran: Yoğurt bazlı, hafif tuzlu bir içecek. Pide, lahmacun ve köftenin yanında soğuk olarak içilir; Türkiye’nin en yaygın eşlikçisi.

Çay (Türk çayı): İnce belli küçük bardaklarda sıcak servis edilen siyah çay. Koyu sevmeyenler için suyla seyreltilmiş haliyle “açık” da içilir. Gün boyu, her vesileyle.

Türk kahvesi: Cezvede pişirilen, küçük fincanlarda servis edilen yoğun bir kahve. Pişirilmesi başlı başına bir incelik; yanında genellikle bir lokum gelir.

Türk limonatası: Limon suyu, kabuğuyla birlikte şekerle karıştırılır ve taze nane yapraklarıyla servis edilir. Sıcak yaz günlerinin serinleticisi.

Türkiye’nin gastronomi merkezi: İstanbul

İstanbul, bu kadar çeşitli lezzeti tek bir günde tadabileceğiniz nadir şehirlerden. Türk mutfağı her şeyden önce malzemenin tazeliğine ve doğal tadına dayanır; bunu en iyi şehrin pazarlarında ve sokaklarında görürsünüz.

Kendi lezzet turunuzu kurmak isteyenler için pratik bir akış şöyle olabilir:

• Sabah aç karnına başlayın; ilk durak bir simitçi ya da börekçi olsun.
• Vapurla Kadıköy tarafına geçin; buradaki canlı semt pazarında peynir, zeytin, sucuk ve bal gibi yerel ürünlerin tadına bakın.
• Tarihi Haydarpaşa Garı’na bir uğrayın.
• Vapurla Avrupa yakasına dönüp Beşiktaş ve Taksim çevresini gezin.
• Bir maraş dondurmacısında mola verin; ardından tatlı bir şeyler eşliğinde Türk kahvesi için oturun.
• Akşam için seçenek: balık ve meze sunan bir meyhanede günü kapatın.

Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan bu şehirde tek bir gün bile, tuzludan tatlıya, alışılmıştan sıra dışına kadar pek çok tadı kapsayabilir. Bir halkı tanımanın en kestirme yollarından biri mutfağından geçer; İstanbul’da bu yolun her adımı ayrı bir keşif.