İstanbul'da Faruk Yalçın Hayvanat Bahçesi ve Botanik Parkı

Türk mühendis Faruk Yalçın, 1993 yılında bir botanik bahçesini ziyaretçilere açtığında ortada bugünkü dev kompleksin yarısı bile yoktu. Başta Türkiye’ye özgü bitkiler, birkaç nadir kuş ve balık havuzları vardı, o kadar. Bugün aynı alan, Avrupa Hayvanat Bahçeleri ve Akvaryumlar Derneği’ne (EAZA) üye, Türkiye’nin en büyük hayvanat bahçesi. Darıca’da, İstanbul’un Anadolu yakasının doğu ucunda yer alıyor ve çocuklu ailelerin günübirlik kaçamak listesinde hep üst sıralarda. Aşağıda parkın bugünkü hâlini, görebileceğiniz hayvanları ve oraya nasıl gideceğinizi anlattım.

Hayvanat bahçesi ve botanik park alanı

Park her yıl yaklaşık 500.000 ziyaretçi ağırlıyor. Bunların önemli bir bölümü öğrenci; her yıl 150.000 kadar genç buraya staj ve gönüllü çalışma için geliyor, öğretmenlerinin gözetiminde hayvan bakımına bile katılıyorlar. Yani burası sadece bir gezi noktası değil, aynı zamanda işleyen bir eğitim alanı.

140.000 metrekareyi aşan alanda 400’den fazla türü temsil eden yaklaşık 8.000 bitki yetişiyor. Faruk Yalçın işe Türkiye florasından geniş bir koleksiyon kurarak başlamış, zamanla başka ülkelerden ve kıtalardan örnekler de eklenmiş. Sonuçta gezerken bir taraftan hayvanları, bir taraftan da bambaşka iklimlerden gelen ağaçları, çalıları görüyorsunuz.

Park, hayvanların geldiği coğrafyalara göre bölgelere ayrılmış durumda:

• Güney Amerika
• Avustralya
• Madagaskar
• Afrika
• Tropik bölgeler

Alanlar kompakt olsa da kafesler dar değil. İçleri merdivenler, engeller ve havuzlarla hayvanların doğal ortamına yaklaştırılacak şekilde düzenlenmiş. Hayvanların görünümü genelde sağlıklı, halleri uysal; iyi bakıldıkları belli oluyor. Her yıl koleksiyona yeni türler de katılıyor.

Hayvanat bahçesinde hangi hayvanları görebilirsiniz?

Bölmelerde 200’den fazla türde hayvan var. Bunların 62’si IUCN Kırmızı Liste’sinde yer alıyor, 52’si ise nesli tehlike altında. Parkta toplamda 2.500’ün üzerinde hayvan yaşıyor.

Yırtıcılar birbirinden ve ziyaretçilerden ayrı, yalıtılmış bölümlerde tutuluyor. Aslanlar, pumalar, jaguarlar ve ayılar çift ağ ile çevrili kendi alanlarında. Bu önlemler hem ziyaretçileri hem de hayvanları fazla yakınlaşmanın getireceği risklerden koruyor.

Memeliler tarafında kanguru, tapir, kızıl tilki, lemur ve çeşitli maymun türleriyle karşılaşıyorsunuz. Cüce maymunlar çocukların gözdesi, yetişkinler de primatların davranışlarını izlemekten keyif alıyor. Şempanzeler, altın marmosetler ve ak kulaklı marmosetler tropik bölümde yaşıyor.

Zürafa, zebra, deve gibi sıcak iklim hayvanları soğuk aylarda ısıtmalı odalara alınıyor. Şempanzelere kış için battaniye bile veriliyor ve hayvanlar bunları nasıl kullanacaklarını biliyor. Boz ayılar burada kış uykusuna yatmıyor; yem miktarları yağ biriktirmeyecek şekilde ayarlandığı için formda kalıyorlar.

Sürüngenler ve amfibiler dünyanın dört bir yanından getirilmiş. Avrupa bataklık kaplumbağası, Hint pitonu, Nil timsahı, Güney Amerika yeşil iguanası ve iki metrelik Kuzey Amerika timsahı burada yaşıyor. Doğada neredeyse hiç görülmeyen Güney Afrika gözlüklü penguenleri de nesli tehlike altındaki bir tür olarak özel gözetim altında tutuluyor.

Küçük akvaryumda yaklaşık 20 tür balık var. Akvaryum binası yaz sıcağında serin bir mola noktası olarak da iş görüyor. Kafesler arasındaki havuzda ise mütevazı sazanlar yüzüyor.

Parka “kuş cenneti” denmesi boşuna değil. Kuşlara ayrılan geniş alanlara ağaçlar, çalılar dikilmiş, çeşmeler konmuş; pelikan ve ördek gibi su kuşları için havuzlar ve akan su var. Her yandan ses geliyor: tavusların boğuk çığlıkları, papağanların gevezeliği, bataklıktan yükselen kurbağa korosu. Sadece kartallar ve şahinler sessiz kalıyor.

Bir not: Parkta hayvanlara yiyecek vermek yasak. Hem hayvan sağlığı hem de hijyen açısından dışarıdan yiyecek içecek getirmemeniz isteniyor.

Park içinde başka neler var?

Park sadece hayvan izlemekten ibaret değil:

• Dinlenmek, serinlemek ve özellikle çocukları doyurmak için pek çok alan var. Menüler ziyaretçilerin büyük bölümünün çocuk olduğu düşünülerek hazırlanmış. Parkın hemen her köşesinde bir kafe bulabiliyorsunuz.
• Koşup zıplamak isteyen çocuklar için oyun alanları mevcut; aralarında küçükler için bir oyun havuzu, paten pisti ve mini golf de var.
• Park içinde keşif treni işliyor. Önce tüm alanı turluyorsunuz, sonra beğendiğiniz yerlere yürüyerek dönebiliyorsunuz.
• Önceden randevuyla çocuk partisi organizasyonu da yapılıyor.
• Çıkışta hediyelik eşya dükkanından geçiyorsunuz. Raflarda peluş ve tahta hayvan figürleri, hayvanlarla ilgili kitaplar, çocuklara yönelik eğitici oyunlar ve giyim ürünleri var.

Bir not daha: Girişte tekerlekli sandalye bulunuyor. Bir aksilik olursa park personeli yardımcı oluyor.

Çalışma saatleri

Park haftanın 7 günü, tatil günleri dahil açık. Kapılar sabah 10.00’da açılıyor, son ziyaretçi 17.00’de uğurlanıyor, gişeler ise bir saat önce, 16.00’da kapanıyor.

Yaz aylarında sıcak saatlerde hayvanlar ve kuşlar gölgeye ya da kapalı alanlara çekildiği için daha serin saatlerde gezmek çok daha keyifli. O saatlerde hayvanlar hareketli, kuşlar daha çok ötüyor, çocuklar da sıcaktan bunalmıyor. Etkinlikler ve saat değişiklikleri için resmi web sitesini kontrol etmek iyi olur.

Faruk Yalçın Hayvanat Bahçesi’ne nasıl gidilir?

Adres: Tuzla Caddesi No:15, Bayramoğlu, Darıca, Gebze. Toplu taşımayla ulaşmak gayet kolay ve birkaç seçeneğiniz var.

Servis araçları. Belediye ziyaretçiler için servis hizmeti veriyor. “Faruk Yalçın Hayvanat Bahçesi ve Botanik Parkı” yönünde seferler Marmaray Osmangazi durağından kalkıyor. Kadıköy’deki Söğütlüçeşme metrobüs durağından da parka düzenli otobüs seferleri var.

Marmaray. Halkalı-Gebze hattında yolculuk yaklaşık 15 dakika sürüyor ve toplu taşımayla Gebze tarafına ulaşmanın en hızlı yolu bu. Osmangazi durağından 501 numaralı otobüse binebilir ya da yerel taksiye geçebilirsiniz.

Parka taksiyle ya da kiralık araçla da gidilir, çoğu zaman daha pratik olur. Tek dezavantaj İstanbul trafiği; özel ulaşım yoğun saatlerde toplu taşımanın gerisinde kalabiliyor. Yerel halkın çoğu bu yüzden metro ve otobüsü tercih ediyor. İstanbul’a ilk kez gelenler için en sağlamı, gitmeden önce hat ve aktarmalara göz atıp planı buna göre yapmak.