Eyüp Sultan Camii: Tarihi, Önemi ve Daha Fazlası

İstanbul’da tarihe dokunmadan dolaşmak neredeyse imkânsız. Şehrin geçmişini en iyi koruyan yapıların başında da camiler geliyor. Sultanahmet Camii’nden Süleymaniye Camii’ne kadar gezilecek pek çok cami var; hepsi hem ibadethane hem de açık hava müzesi gibi. Eyüp Sultan Camii bunların arasında ayrı bir yerde durur. Sebebi sadece mimarisi değil, taşıdığı dini anlam ve İstanbul’un fetih sonrası tarihindeki rolü. Bu yazıda camiyi tarihiyle, türbesiyle ve ziyaret detaylarıyla anlatıyorum.

Eyüp Sultan Camii’nin Tarihi

Fatih Sultan Mehmet, Konstantinopolis’i 1453’te fethetti. Fetihten beş yıl sonra, 1458’de bu caminin inşasını emretti. Tamamlandığında cami kısa sürede şehrin en çok ziyaret edilen ibadethanelerinden biri oldu. Ama bugünkü hâline her dönemde sahip değildi. 18. yüzyılda yapı epeyce yıprandı ve III. Selim minarelerin yenilenmesini istedi. Camiyi asıl bugünkü iyi duruma kavuşturan da bu kapsamlı restorasyon oldu.

19. yüzyılda II. Mahmut bir minarede ek onarımlar yaptırdı. Bunlar III. Selim dönemindeki çalışmaların yanında küçük dokunuşlardı, çünkü yapı zaten sağlam bir hâle gelmişti.

Caminin ilk mimarının kim olduğu bugün hâlâ kesin değil. Bazı araştırmacılar yapının birden fazla mimarın elinden geçtiğini düşünüyor. Cami farklı dönemlerde restore edildiği için, dikkatli bakınca üzerinde birbirinden ayrı mimari üsluplar gerçekten de seçilebiliyor.

Caminin Kültürel ve Dini Önemi

Cami, Türkiye’deki ve dünyadaki Müslümanlar için ayrı bir anlam taşır. Fethin ardından İstanbul’da inşa edilen ilk camidir. Adını verdiği Eyüp Sultan’ın türbesi de burada bulunur ve İslam tarihinde önemli bir yeri olduğu için ziyaretçi akınına uğrar.

Bu önem nedeniyle pek çok Osmanlı padişahının cülus töreni burada başladı. Törende dua edilir, padişaha tören eşliğinde kılıç kuşatılırdı. Eyüp Sultan’ın çevresinde, başka birçok tarihi şahsiyetin de mezarı yer alır.

Camide ayrıca Hz. Muhammed’in ayak izine ait olduğuna inanılan bir emanet korunur. Tüm bunlar bir araya geldiğinde, Eyüp Sultan Camii’nin neden hem dini hem de tarihi açıdan bu kadar değerli görüldüğü anlaşılıyor.

Eyüp Sultan Camii’ndeki Türbe Kime Aittir?

G.dallorto, DSC04789 Istanbul - Türbe di Eyüp - Foto G. Dall’Orto 30-5-2006, CC BY-SA 2.5

Caminin dış avlusunda Ebu Eyyüb el-Ensarî’ye (Eyüp Sultan) ait türbe yer alır. Eyyüb el-Ensarî, İslam tarihinin önemli isimlerinden biridir; Hz. Muhammed’i bizzat tanımıştır. İslam’ı kabul eden ilk kişiler arasındaydı ve eşiyle birlikte, 622’deki Hicret’in ardından Müslüman oldu. Hz. Muhammed Medine’ye geldiğinde bir süre onun evinde kaldı. Gelen vahiylerin derlenmesine yardım eden kâtipler arasında da yer aldı ve Bedir ile Uhud başta olmak üzere pek çok savaşta yanında çarpıştı.

Eyyüb el-Ensarî, ömrünün sonuna kadar bu yolda kaldı. Emevî Halifeliği ile Bizans arasındaki savaşlarda, Arapların Konstantinopolis’i ilk kez kuşatma girişimi sırasında hayatını kaybetti. Bu yüzden mezarının İstanbul’da olduğuna inanılıyordu. Fatih Sultan Mehmet şehri aldıktan sonra bir cami yaptırmak istediğinde, hocası Akşemseddin onu Eyüp Sultan’ın mezarının bulunduğuna inanılan bu noktaya yönlendirdi. Bugün hem cami hem türbe, saygı duruşunda bulunmak için gelen çok sayıda ziyaretçi ağırlıyor.

Eyüp Sultan Camii ve Türbesi Açılış Saatleri, Nasıl Gidilir, Ziyaret

Cami ibadete açık olduğu için haftanın her günü, gün boyu ziyaret edilebilir. Türbe ise her gün 09.30 - 16.00 arasında geziliyor. Namaz vakitlerini ve cuma saatlerini gözeterek gitmek, hem daha sakin bir ziyaret hem de ibadet edenlere saygı açısından iyi olur. Cami, İstanbul’un Eyüpsultan ilçesinde.

İstanbul’un ulaşım seçeneklerini kullanarak kolayca gidebilirsiniz. Bulunduğunuz yere göre farklı otobüs hatları, metrobüs ya da minibüs sizi semte bırakır. Eminönü tarafından gelecekseniz Haliç kıyısı boyunca yürüyüş de keyifli bir alternatif.

Öne Çıkan Görsel Atıf

Freedom’s Falcon, Eyüp Sultan Mosque 69, CC BY-SA 3.0