Ayasofya: Tarihi, İlginç Bilgiler ve Ziyaret Rehberi

İstanbul’da görülmeye değer pek çok yer var. Kapalıçarşı, Kız Kulesi ve daha onlarca mekân, her ziyaretçiye farklı bir şey sunar. Tarih meraklısıysanız da farklı kültürleri yakından görmek istiyorsanız da bu şehirde size göre bir yer mutlaka vardır. Bu yazıda İstanbul’un en önemli yapılarından birini, Ayasofya’yı ele alıyoruz.

Yapının tarihine, hakkındaki ilginç bilgilere ve ziyaret detaylarına birlikte bakacağız. Bir dönem İstanbul’un müzeleri arasında yer alan Ayasofya, bugün yeniden işlevli bir cami olarak hizmet veriyor. Yine de bu görkemli yapıyı ziyaret edip içeriden görmek hâlâ mümkün. Hadi başlayalım.

Ayasofya’nın Tarihi

Mimarisi, tarihi ve dinî önemiyle Ayasofya, İstanbul’un en etkileyici yapılarından biri. İçini süsleyen mozaikleriyle görkemli bir görünüm sunuyor. Çok eski bir yapı olması da onu uzun ve katmanlı bir tarihin sahibi yapıyor. Burayı gezerken “Ayasofya’yı kim, neden inşa etti?” diye sorabilirsiniz. Yapı bugün cami olduğu için yanıt sizi şaşırtabilir: bu mekân 900 yılı aşkın süre kilise olarak kullanıldı.

Hikaye 360 yılında başlıyor. O dönemde “Magna Ecclesia” (Büyük Kilise) adıyla anılan yapı görece sade ve küçüktü. Bugün ayakta duran binaya gelinceye kadar kilise iki kez yangında yok oldu. Doğu Roma İmparatoru I. Justinianus, 532’de yapının yeniden inşasını emretti ve bina 537’de tamamlandı. Uzun yıllar dünyanın en büyük kilisesi olarak kaldı. Osmanlı’nın şehri fethiyle camiye dönüştürüldü. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında müzeye çevrildi ve 85 yıl boyunca bu işlevle hizmet verdi. Yakın zamanda ise yeniden camiye dönüştürüldü; bugün işlevli bir cami olarak kapıları açık.

Ayasofya Neden Bu Kadar Önemli?

İstanbul’un en çok ziyaret edilen yerlerinden biri olması, pek çok kişiyi yapının önemini merak etmeye yöneltiyor. Her şeyden önce, tıpkı diğer tarihi yapılar gibi Ayasofya da uzun ve zengin bir geçmişe sahip. Görünüşündeki tazeliğe rağmen son derece eski olan bu bina, zamanla şehrin simgelerinden biri haline geldi.

Aynı zamanda hem kilise hem cami olarak hizmet vermesiyle hem Hristiyanlık hem de İslam için ayrı bir değer taşıyor. Bunun yanında inşa edenlerin mimari ustalığını da gözler önüne seriyor. Tüm bu nedenler bir araya gelince Ayasofya, pek çok kişi için vazgeçilmez bir durak oluyor.

Turistler Ayasofya’yı Ziyaret Edebilir mi?

Bu yapı 900 yılı aşkın süre kilise, yaklaşık 500 yıl cami olarak kullanıldı. Sonra Cumhuriyet döneminde, her iki din için taşıdığı önem göz önünde tutularak müzeye dönüştürüldü. Yakın zamanda yapılan düzenlemeyle tekrar cami işlevine kavuştu. Peki turist olarak Ayasofya’yı gezip güzelliğini yakından görmek hâlâ mümkün mü? Evet, kesinlikle ziyaret edip içeride dolaşabilirsiniz.

İşlevli bir cami olan Ayasofya 24 saat açık. Giriş ücretsiz. Ancak kıyafet kurallarına uymak gerekiyor: uygun ve örtülü giyinin, kadınlar başlarını örtsün. İçeri girmeden ayakkabılarınızı çıkarın ve namaz kılanların önünden geçmeyin.

Ayasofya Hakkında İlginç Bilgiler

Ayasofya’yı daha da ilginç kılan pek çok ayrıntı var. Bunları bilmek ziyaretinizi keyifli hale getirebilir. İşte birkaçı:

• Adı iki Yunanca sözcükten geliyor: “Hagia” ve “Sophia”. Birlikte “Kutsal Bilgelik” anlamına geliyor.
• Çok eski bir yapı olduğu için Ayasofya’nın mimarisi kendinden sonra gelen pek çok yapıyı etkiledi; bunların arasında hem Bizans hem de Osmanlı eserleri var.
• Osmanlılar yapıyı camiye çevirdikten sonra iç duvarlardaki mozaiklere zarar vermeden üzerlerini örttüler. Mozaikler yapının tarihinde her zaman tartışmalı bir konu oldu; bir kısmı 8. ve 9. yüzyıllarda tahrip edilmişti.

https://www.youtube.com/watch?v=rqa0eXnDey4